Uitgelichte vensters:

In 1990 haalt het jeugdhonk al de krant. Met een mishandeling; neusoperatie en een in de duim gebeten jongere. Dit gebeurde wellicht in een 'keet' wat men ook wel het jeugdhonk noemde. In 1992, zien we de aanvraag Bouwvergunning in de krant van Dorpshuis De Terp. In 1994 haalt 'It Jeugdhonk' opnieuw de krant.Al geruime tijd is de jeugdhonkcommissie (voorzitter is Bertus Dijkstra) bezig met het realiseren van een ruimte voor kinderen als ontmoetings- en activiteitenplek. Een vervanging van de eerdere hutten/keten waar jeugd samenkwam. Jongeren hadden het er wel naar hun zin, maar ouderen maakten zich zorgen over de veiligheid. De handen werden ineengeslagen en er komt een samenwerkingsovereenkomst van Dorpshuis De Terp - Hervormde en Gereformeerde Kerken en Doarpsbelang. De commissie jeugdhonk bestaat uit 4 leden van Stichting De Terp, leden van de Vereniging van Dorpsbelangen en leden van kerkenraden.Er worden plannen gemaakt, tekeningen en er wordt gesproken met betrokken partijen. Doel is een plek voor de jongeren en een ruimte voor activiteiten van de basisschooljeugd. Een oproep voor steun en hulp maakt dat er van alles gebeurt om samen de schouders eronder te zetten.Er zijn vier groepen vrijwilligers al actief in 1994; om geld te werven, bouw-vrijwilligers te benaderen, activiteiten te organiseren zodat ieder betrokken wordt en een publiciteitscommissie die iedereen informeert.Martje Walda-Sijtsma als bestuurder van Stichting De Terp ontvangt in oktober 1994 wethouder v.d. Veen. Hij onthult spaarpotten in het dorpshuis en in de winkel van Tanja en een informatiebord aan De Buorren.Zo blijft ieder op de hoogte van de vorderingen en de activiteiten die gepland worden om de bouw mogelijk te maken.Aanwezig zijn vele kinderen en U.D.I. om er een feestelijk geheel van te maken. Vele activiteiten volgen:een loterij tijdens de Playbackshow op 11 november 1994een statiegeldflessenactie  (bracht 845 gulden op)een bazar eind februari 1995 (bracht 1500 gulden op)een klusjesdag in maart 1995spectaculair 'koepoepen' in mei 1995op koninginnedag een sponsorloop en 'Wedden dat' 1995en gekostumeerd jeugdhonkelftal tegen ouders op 28 mei 1995 Eind 1995 wordt gestart met de bouw van jeugdhonk 'It Terpke'. En deze vordert gestaag. Jan Zijlstra haalt de krant als opperman. Op zijn 65 ste verjaardag wordt hij in het zonnetje gezet als oudste lid van de bouwploeg. Op 1 november 1996 vindt de officiële opening plaats. Voorzitter Bertus Dijkstra opende het officieel en vertelt over de voorgeschiedenis. Wethouder v.d. Veen knipt het lint door en Jorrit Holwerda, leerling van de basisschool onthult de naam 'It Terpke', hij was namenlijk de bedenker van deze naam.De kinderen laten ballonnen op en krijgen fris en chips. 's Avonds komen de oudere jeugd en dorpsgenoten een kijkje nemen in het mooie nieuwe honk. In 2006 haalt 'It Terpke' opnieuw de krant met de heropening na een noodzakelijk geworden verbouw.

Het is de bedoeling om op deze plek elke week een bericht uit (heel) oude kranten te plaatsen, de geschiedenis van Easternijtsjerk betreffende.  Leeuwarder Courant, 25 april 1825De Floreenpligtige Ingezetenen van den Hervormden Godsdienst, worden geconvoceerd, om op den vijf en twintigsten April e.k. ten elf uren des voormiddags, te compareren in de kerk te Nijkerk (Oostdongeradeel) om in persoon of bij behoorlijke volmagt te stemmen een PREDIKANT in de vacerende Hervormde Gemeente van Nijkerk, en zulks volgens het Reglement daarvan zijnde.In naam des Kerkeraads van voornoemde gemeente,T.C.K. Beilanus, Consulent Leeuwarder Courant 28 februari 1825De Opper-Strandvonder van Vlieland zal op Maandag den 28 Februarij en volgende dagen, zoo noodig, om gereed geld, ad opus jus habentium (ten behoeve der rechthebbenden), doen verkoopen:1200 Noordsche Balken, eene partij JUFFERS, KOLDERS en eene paretij DEELEN400 Balen LOMPEN of VODDENEnzovoort, enzovoort, maar dan wordt het nieuwsgierig voor Easternijtsjerksters:Ten gerieve der Kooplieden zal een Vaartuig, gevoerd door Schipper Jan Liekles de Boer, den 23 Februarij, des voormiddags vab Harlingen naar vlieland vertrekken, na welks aankomst, bij onverhoopt slecht weder, de verkooping een aanvang zal nemen. Jan Liekles de Boer die moet haast wel nakomelingen in Easternijtsjerk hebben!!  Leeuwarder Courant, 9 december 1825 Oproeping. Die iets wettig te vorderen heeft van ANTJE HIJLKES, weduwe wijlen Wijbren Tuinder, Winkeliersche te Nijkerk, wordt mits dezen aangemaand om daarvan behoorlijke opgave in geschrift te doen, vrachtvrij, aan een der Ondergetekenden hiertoe gekwalificeerde Deurwaarders, vóór of uiterlijk op den laatsten dag van dit jaar, vermits er na dien tijd geene zullen worden aangenomen, en men voornemens is hare crediteuren zoo veel mogelijk op de voordeeligste wijze te voldoen. Veertien dagen daarna zullen de belanghebbenden schriftelijk worden opgeroepen om met ons te Likwideren.  Z. BruinsmaA.W. SchreinhoutOp de Eewal, letter H, no. 9 en 10. Leeuwarder Courant, 1824 Alle die geenen, welke iets te vorderen hebben van, of verschuldigd zijn aan onder beneficie van Inventaris aanvaarden Boedel van wijlen CORNELIS JANS SJOORDA en ADRIAANTJE DIRKS RINTJEMA, in tijden Echtelieden te NIJKERK, worden verzocht daarvan binnen vier weken opgaaf te doen aan den Notaris Mr. F. Witteveen, te Metslawier. Leeuwarder Courant, 24 juli 1824 Met consent, gedenkt J. Bakker te Ooster Nijkerk, op Zaterdag den 24 Julij 1824, des voormiddags ten elf uur precies, te laten verkaatsen:Een ZILVEREN BAL, en eene Premie volgens conditiën; en des namiddags ten twee uren te laten verharddraven:Eene extra voluit gemonteerde ZILVEREN ZWEEP, door Paarden, die geen Stadsprijs of Premie, en alhier geen Zilver hebben gewonnen, en tot genoegen der Keurmeesters. Zullende des Zondags, den 25 dito, des nademiddags ten 4 uren, een Prijs van Zilver worden vereerd, aan diegene, die in de minste minuten, veertig Talhouten kan uitbrengen, ieder hout 942 Strepen van elkander.(talhout is uit dunne takken en stammen gesneden aanmaakhout) Leeuwarder Courant, 11 augustus 1823 Met consent van den heer Grietman van Oostdongeradeel, gedenkt de kastelein J.(=Jan) Bakker, te Ooster-Nijkerk, op Maandag 11 augustus 1823, te laten verharddraven:Een extra fraai CHAIS-GEREID, JAAGLIJN en TOOM, waarop alle Paarden zullen worden toegelaten, tot genoegen der Keurmeesters, en die geen Prijs of Premie hier of elders gewonnen hebben.De harddraverij zal precies ten twee uren na den middag beginnen. En op denzelven dag des voormiddags ten elf uren, te laten verkaatsen en vrij te vereeren:Een ZILVEREN BAL. De Intekenaars die daarop willen kaatsen, precies ten tien uur present moeten zijn. Leeuwarder Courant, 6 augustus 1821 Liefhebbers van kaatsen.Met consent van den heere Grietman van Oostdongeradeel, gedenkt de kastelein J.(=Jan) Bakker te Nijkerk, op Maandag den 6 Augustus eerstkomende, des nademiddags precies ten twee uren, te laten verkaatsen:Een extra mooije ZILVEREN TABAKSDOOS, tot een prijs, en twee ZILVEREN CACHATTEN tot eene premie.(Jan Bakker was kastelein in de oudst bekende herberg van ons dorp: De Buorren 11. De monniken van Mariëngaarde waren al sinds het ontstaan van Easternijtsjerk daar aanwezig: De Herberghe van Nykerk) Memoriaalboeck der vroedvrouwen te Doccum Het jaar 1711 De 10 feberwarij ben ick tot nijkerk gehalt bij Waatze Jennes sijn wijf Aaltie Joukes. Hebbe haar verlost van een brave ionge dochter, nadat het in de derde dag geduurt hadde en de vrootvrouw van Morre gaf het over en dockter van den berg dy met har om suckelden mar de heere sij geloofft en gedanckt nae een uhre of 3 hebbe  (ick) har door des heeren seegen en godelicken bijstant wel verlost.(Wikipedia schrijft over Catharina Schrader:In een praktijkjournaal van ruim vijfhonderd folio's deed Catharina Schrader van 9 januari 1693 tot 7 februari 1745 in telegramstijl verslag van duizenden verlossingen, eventuele complicaties en de afloop voor moeder en kind. Haar aantekeningen vormen een uniek document dat van groot belang is voor de kennis van het vroedvrouwschap in vroeger 

Van den Bemt staat hierboven als ‘zeeman’ te boek, maar daar kon net zo goed hotelier staan of leidinggevende aan een groot gedeelte van de scheepsbemanning staan: hij was van alle markten thuis en beleefde een hele carrière aan boord van schepen. Dat begon al vroeg want als jochie van 16 jaar stond hij al in Japan en China op de kade! Zijn allereerste reis kan hij zich nog goed herinneren want dat was februari 1953, de stormramp in Zeeland. Uiteindelijk zou hij 18 jaar varen op tankers en jachtschepen en 25 jaar op cruiseschepen. In 1965 kwam hij bij de Holland-Amerika-Lijn, eerst op vracht-passagiersschepen en later op het passagiersschip de Nieuw Amsterdam, later op het vlaggenschip van de maatschappij, de SS Rotterdam.In 1983 kwam hij als projectmanager Hoteldienst terecht in St. Nazaire bij de nieuwbouw van de MS Nieuw Amsterdam en de Noordam. Van de eerste staalplaat tot de Maiden voyage was hij daarbij betrokken, hij woonde toen drie jaar in St. Nazaire.Van veel van zijn reizen heeft hij souvenirs meegenomen, dat zijn er in de loop der tijd zoveel geworden dat er sprake is van een grote verzameling die overal in de woning is te bewonderen maar het grootste gedeelte staat op de zolderverdieping.Hoe komt zo’n bereisd persoon nou in Oosternijkerk terecht? Van den Bemt en zijn vrouw hebben na zijn pensioen veel gereisd met de caravan, zelfs een reisje langs al die havens die ze eerder vanaf de zee hadden bezocht. Op een rondje door Nederland kwamen ze ook in Dokkum en de campingbaas raadde hen aan om een fietstochtje langs de dorpen te maken. Zo kwamen ze ook door Oosternijkerk en toen zij zijn vrouw: ‘Hier zou ik best willen wonen.’ De rest is geschiedenis.

‘Jacob Sybes van nummer 33 te Niawier: een nieuw huis op een koud steed anno 1795 gebouwd, heeft meer als 30 pm land’Dit is de eerste aankondiging van het bestaan van deze boerderij aan de Ropsterwei, te vinden in een belastingboek van de gemeente Oostdongeradeel. Eerst even ter verduidelijking:-voor 1812 hadden de meeste mensen nog geen familienaam, je werd aangesproken, maar ook schriftelijk, met je eigen naam, gevolgd door die van je vader: Jacob Sybes is dus een zoon van Sybe (Jacobs). In de Franse Tijd moest iedereen die nog geen familienaam had er eentje kiezen-vroeger waren er in onze gemeente nog geen straatnamen, wel kreeg elk huis een nummer. In dit geval is het duidelijk dat de eerste bewoner van deze boerderij eerst in huis nummer 31 in Niawier woonde.-een koud steed is een plek waar nog niet eerder een huis gestaan heeft-de eerste twee jaar hoefde de eigenaar van een nieuwe woning nog geen belasting te betalen. Daaruit volgt dat deze boerderij in 1793 gebouwd isJacob Sybes komt in 1801 te overlijden en dan staat er in het belastingboek: ‘Nu Jan Jacobs Bosch van Nes’. De nieuwe boer woonde dus voor 1801 in Nes. Het valt ook op dat hij al een familienaam gebruikt: Bosch. Zou hij, of andere familieleden, veel bomen rond zijn in Nes bewoonde boerderij hebben staan, een ‘bos’? Op de boerderij aan de overkant van de Ropsterwei, Fookma Sate, woonden rond 1800 geregeld leden van de familie Bosch: Jacob Sybes en Sybe Jacobs bijvoorbeeld. Ze waren niet de eigenaar, dat was Enne Rijpma, maar pachtten de boerderij. Van deze boerderij Fookma is een paar jaar geleden het schuurgedeelte afgebrand, maar intussen (niet zo mooi) weer opgebouwd. Als in 1832 het kadaster begint blijkt dat de in 1793 gebouwde boerderij op grond van Fookma Sate staat, hetgeen natuurlijk is te verklaren door de familierelatie die Jan Jacobs Bosch had met de pachters van Fookma: die zullen wel een goed woordje voor hem hebben gedaan bij Enne Rijpma.In totaal had Jan Jacobs Bosch 28 percelen land in bezit waarvan de helft in Nijewier, daar zal het stamhuis hebben gestaan. Hij bezat ook een huisje aan de Lytse Buorfinne, mogelijk dat daar zijn arbeider woonde.Jan Jacobs Bosch moet een belangrijk man in Easternijtsjerk geweest zijn. Zo was hij van1820 tot 1822 diaken1825 tot 1830 kerkvoogdIn 1805 moet hij ook al diaken zijn geweest want dan koopt hij een huis en 4 pm land van de eigenaar, die er tot zijn dood in mag blijven wonen voor het huis gebruikt kan worden door de diaconie.Dat hij ook erg rijk was blijkt in 1812 als hij bij de 600 hoogstaangeslagenen in de belasting in Friesland hoort! Daarnaast behoort hij in Easternijtsjerk bij de vier rijkste inwoners! Maar hij en zijn vrouw Wietske Sybes Koopmans kregen geen kinderen, desondanks moet er een jongetje op de boerderij gespeeld hebben.Dat valt op te maken uit een geschiedenis die typisch bij Easternijtsjerk lijkt te horen: 'Wy rêde dêr sels wol mei!'Tot aan de dag van vandaag steken de Easternijtsjerksters de handen uit de mouwen om te helpen bij verbeteringen in het dorp: de betonnen brug in het bos, vrijwilligers bij de verbouw van Streekhûs De Terp of van de kantine van Ropta Boys, de aanleg van het dorpsplein, bij de bouw van ’t Terpke, dat zijn maar enkele voorbeelden: overal staan de vrijwilligers klaar!In 1830 speelt er ook zo’n geval van ‘Wy rêde ús der sels wol mei.’ Na de Franse Tijd waren er veel arme mensen, vooral weeskinderen hadden het moeilijk. Die moesten verzorgd worden door armvoogden maar de armenhuizen in de grote steden in het westen van ons land zaten stampvol. Johannes van den Bosch, rijk geworden in Indië, dacht een oplossing voor deze problemen gevonden te hebben en richtte in 1818 met hulp van de koning de ‘Koloniën van Weldadigheid’ op. In de omgeving van Veenhuizen werden dorpen gesticht waar boerderijtjes kwamen waar arme sloebers en zwervers zelf de kost konden verdienen op hun stukje grond. Dat lukte niet voldoende en Van den Bosch kreeg het voor elkaar dat weeskinderen een plaatsje kregen op die boerderijtjes: de bewoners moesten dan voor die kinderen zorgen. Met scheepsladingen vol werden ze naar Veenhuizen gestuurd, er zaten er soms wel 2000 weeskinderen!, maar er kwamen er nog niet genoeg dus kwam er een wet dat burgemeesters verplicht werden om weeskinderen die door de armvoogden onderhouden werden op te sturen naar Veenhuizen. In 1825 werd het eerste weeskind uit Oostdongeradeel onder begeleiding van een politieman weggebracht. In 1830 echter kreeg de burgemeester te horen dat het opgestuurde meisje Trientje Mients de Haan het slecht had getroffen en hij schrijft de gouverneur daar een brief over. De gouverneur is echter ook aan de wet gebonden en schrijft terug dat de burgemeester verplicht is om weeskinderen op te sturen. Er zijn in Easternijtsjerk op dat moment twee weeskinderen: Evert Gerrits Wilman en Maaike Ates Jongsma. De politieman van Mitselwier gaat de kinderen ophalen, maar hij komt onverrichterzake terug in Mitselwier. De burgemeester laat de armvoogd Pieter Gijsberts Zijlstra komen, maar die zegt dat hij ook niet weet waar de kinderen zijn. Voor de tweede keer gaat de politieman naar ons dorp, maar ‘niemand’ weet waar de kinderen zijn. De burgemeester moet de gouverneur wel berichten dat de kinderen onvindbaar zijn. Een paar weken later is er toch een oplossing gevonden: Jan Jacobs Bosch neemt Evert Wilman onder zijn hoede op de boerderij aan de Ropsterwei en bakker Evert Bakker zal voor Maaike Jongsma zorgen. Er zijn geen familiebanden tussen de kinderen en de verzorgenden gevonden, het is meer van: in ons dorp zorgen wij zelf wel voor deze kinderen.In 1832 werd in ons dorp een arm- en weeshuis opgericht en onder de eerste bewoners komt ook Evert Wilman voor. Jan Jacobs Bosch was in 1831 overleden en zijn weduwe Wytske Koopmans had blijkbaar meer binding met haar eigen familie want al haar eigendommen gaan naar familie en voor Evert rest slechts een plaatsje in het armenhuis. Eigenaren van Rosterwei 14:1793    Jan Jacobs Bosch1831    Wytske Siebes Koopmans1844    Kornelis K. Heemstra1849    Doetje Kornelis Heemstra1863    Frederik Geerts Dijkstra1864    Gerrit Sjolles Sinia1875    Pope Dirks Hartmans1889    Fetje Idses Sijtsma1901    Pieter Andries Zwart1930    Anne Joekes Dorhout1971    Anna Sinia1972    Stichting Beheer Landbouwgronden1974    Jan Offringa1992    Pieter Heynen2000    Rein Terpstra2008    Thomas Eyck2025    Benno en Dieta Holwerda



Nomineer een onderwerp voor deze dorpscanon