Schrijvers – Reinder Tolsma
Geboren in 1950 in Lollum (in Wonseradeel) als zoon van timmerman Piet Tolsma en zijn vrouw Corrie Tolsma-Tolsma ging hij na de lagere school in Lollum naar de ULO in Wommels. Al zijn vrienden gingen naar de Ambachtschool in Bolsward en hij met zes meisjes naar Wommels! Na de ULO vervolgde hij zijn studie aan de Kweekschool (later Pedagogische Academie genoemd) in Sneek. Hij reisde op zijn brommertje naar die stad, in 1972 rondde hij de studie als onderwijzer af. Omdat hij het eerste half jaar nog geen baan vond, werkte hij in de Zuivelfabriek in Tzum, ook weer op het brommertje dwars door de velden.
Per 1 januari 1973 kreeg hij een aanstelling als onderwijzer aan de Foeke Sjoerds Skoalle, in de combinatieklas 4/5. Met specialisaties Biologie en Gymnastiek op de PA in de achterzak was hij geregeld in de velden te zien als kievitsei-zoeker of als schaatser, kaatser of voetballer.
In 1977 volgde een omslag door een ontmoeting met Ulbe Buwalda. Die was bezig met het samenstellen van een boekje met oude foto’s van Easternijtsjerk. Reinder mocht ook meedoen en toen dorpsbelang aankondigde dat er in 1979 een dorpsreünie zou zijn en een boekje over de geschiedenis van Easternijtsjerk welkom was, schoof collega-onderwijzer Tom Zijlstra ook aan en met z’n drieën schreven ze in anderhalf jaar tijd het boekje ‘Een geschiedenis van Oosternijkerk’. Van de 850 exemplaren van het boek waren er tijdens de reünie nog maar een paar exemplaren over!
Vanaf die tijd speelde de geschiedenis van Easternijtsjerk en Dongeradeel een grote rol en volgden daarover tientallen, ja honderden publicaties. Zo richtte hij als lid van dorpsbelang in 1981 de dorpskrant ‘De Doarpsskille’ op, met mede-redacteuren Tom Zijlstra en Jannie Braaksma. In dat blad schreef hij 77 keer een ‘Priuwke út it ferline’, 54 keer een historische bijdrage, 31 keer een aflevering van ‘Snypsnaren’, 35 keer een ‘Foto út it argyf’ en 32 keer ging hij bij dorpsgenoten ‘Op de kofje’. Hij was 24 jaar eindredacteur van de dorpskrant
In 1986 richtte hij met twee andere historisch geïnteresseerden de Historische Vereniging Noardeast Fryslân op. Al gauw verscheen het clubblad De Sneuper waarvan hij van 105 nummers de eindredacteur zou zijn. In het blad schreef hij 146 keer een bijdrage en nog steeds heeft hij een rubriek in De Sneuper over de geschiedenis van Stinzen en States in de omgeving.
Voor de jaarlijkse ouderavond van de Foeke Sjoerds Skoalle, waarbij afscheid werd genomen van de kinderen van de hoogste groep, schreef hij 5 keer een toneelstukje. Voor de Nieuwe Dockumer Courant schreef hij 50 keer een artikel, brochures voor drie kerken in Dongeradeel, tweemaal van de Sint Cecilia, teksten voor een revue. Tegenwoordig schrijft hij teksten voor het dorpsarchief.
Overzicht:
1979 Een geschiedenis van Oosternijkerk (met Ulbe Buwalda en Tom Zijlstra)
1986 Kan er iets goeds uit Nazareth zijn? (geschiedenis U.D.I.)
1989 Pleatsen yn Eastdongeradiel
1993 Het Tolsma-Lammingaboek
1994 125 Jier Kristlik ûnderwiis yn Easternijtsjerk
2006 Als dat niet het doel is… Samen Op Weg-proces
2008 Op de Praatstoel, deel 1 (eindredactie en bijdragen)
2011 Harkris wat kinne dy mannen spylje (U.D.I. 100 jaar)
2011 De tiid fan pake en beppe (eindredactie en bijdragen)
2013 Op de Praatstoel, deel 2 (eindredactie en bijdragen)
2019 Vluchtelingen in Oostdongeradeel 1940-1945 (met Doede Douma)
2020 By it sluten fan de tsjerkedoar (bijdragen)
2023 Vluchtelingen in Westdongeradeel 1940-1945 (met Doede Douma)
2025 Vluchtelingen in Dokkum 1940-1945 (samen met Doede Douma)
