In slach om Trijehuzen
Nadat in 1981 voor het eerst een nummer van dorpskrant ‘De Doarpsskille’ was verschenen, stond de redactie voor de moeilijke taak om steeds voldoende kopy te vinden. Daarom was de artikelenreeks ‘In slach om Trijehuzen’ van de heer Thomas Holwerda uit Leeuwarden erg welkom: drie achtereenvolgende nummers van De Doarpsskille vulde hij drie of vier pagina’s van het blad. Ook in latere jaren verzorgde hij nog wel eens een paar bladzijden.
Woning Jousma's
Holwerda woonde jarenlang op Trijehuzen, nu wonen Age en Klaske de Jong daar. In zijn jonge jaren kreeg Thomas Holwerda te maken met de gevolgen van tbc (tuberculose). Deze ziekte was destijds moeilijk te genezen, velen stierven er aan. De zieken moesten tijdenlang, soms jaren!, kuren in een tentje waarbij zoveel mogelijk van de warmte van de zon geprofiteerd moest worden. Soms kon zo’n tentje zelfs met de zon meedraaien!
Het valt te begrijpen dat deze zieken zich vaak verveelden want bezoek was meestal niet mogelijk vanwege besmettingsgevaar. Thomas Holwerda vulde de dagen eerst met het lezen van boeken en het samenstellen van de genealogie van de Koninklijke Familie, later ook van zijn eigen familie.
Zijn vader kon prachtig vertellen en deed dat geregeld. Op een gegeven moment in 1947 besloot Thomas dat hij die verhalen moest opschrijven, hij had toch alle tijd, daar in zijn tentje. Hij begon met alle huizen van Easternijtsjerk te noteren en de bewoners van die huizen te vermelden: zijn vader kon zich van sommige huizen de bewoners van vóór 1900 nog herinneren. Holwerda hield tot 1956 (toen hij verhuisde naar Dokkum) van alle huizen bij wie er woonde, noteerde verhuizingen enz. De map met al die Easternijtsjerksters is intussen in mijn bezit.
Daarnaast schreef hij alle mensen die overleden in het dorp op, met leeftijd en eventuele partners. Hij begon met het jaar 1900 zodat hij zijn oma als eerste kon noteren. Toen hij op latere leeftijd kerkvoogd werd, kon hij ook over de kerkelijke gegevens beschikken. Zo maakte hij in die functie een nieuw plan voor begravingen op het kerkhof. Die tekening is bewaard gebleven.
Thomas Holwerda werkte als administrateur bij de firma van Piet van der Leij, later overgenomen door Pieter Post. Nu woont Livius Post daar, De Buorren 6.
Boerderijtje van de Holwerda's
In 1956 verhuisde hij met zijn vrouw Martsje naar Dokkum en nog weer later naar Leeuwarden, waar ik hen een aantal keren opzocht aan de Beatrixstraat. Nadat Thomas Holwerda was overleden ben ik nog een keer bij zijn weduwe geweest en kreeg ik van haar een aantal archiefstukken die Easternijtsjerk betroffen. Zijn omvangrijke genealogische verzameling, een royale kast vol met mappen!, is later naar de Genealogische Vereniging van de Fryske Akademy gegaan.
Zelf maak ik nog geregeld gebruik van de gegevens die Holwerda van Easternijtsjerk heeft verzameld. Het hierbijgaande verhaal hoort daar ook bij. Hij vertelt over situaties die al heel lang geleden zijn gebeurd, intussen erg veranderd zijn, maar niet vergeten mogen worden. Daarom passen ze prima in ons dorpsarchief!! We gaan met zijn verhalen terug naar een tijd van vóór de Tweede Wereldoorlog.
Colofon
De Doarpsskille 1983-4, 1984-1 en 1984-2
