Personen - Willem van der Woude
Van deze geboren Easternijtsjerkster zullen vele dorpsgenoten nog nooit gehoord hebben. Toch wordt hij in wetenschappelijke kringen gezien als een belangrijk wiskundige.
Hij werd geboren in 1876 als zoon van het hoofd van de openbare school in ons dorp, toen nog gevestigd op de hoek De Buorren-Foeke Sjoerdsstrjitte. Hij verhuisde (zeven jaar oud) met zijn ouders naar het gebouw van de nieuwe openbare school en woonde toen in het nog steeds bestaande huis De Buorren 11.
Zijn vader Albert van der Woude was geboren in 1834 en trouwde met Reinskje Kuipers. Hij kwam in 1864 naar Easternijtsjerk en zou er tot zijn pensioen in 1896 blijven, Willem was toen 20 jaar oud. Zijn ouders verhuisden naar Dokkum waar zijn vader in 1916 en zijn moeder in 1924 overleed.
Willem bezocht het gymnasium in Leeuwarden en studeerde daarna wis- en natuurkunde in Groningen. In 1898 deed hij kandidaatsexamen en in 1901 studeerde hij doctoraal cum laude af. Hij werd leraar in Zwolle en Deventer.
Naast zijn dagtaak bereidde hij een proefschrift voor onder leiding van de Groningse hoogleraar in de meetkunde P.H. Schoute. Op 4 mei 1908 promoveerde hij cum laude te Groningen op een thesis getiteld:
Over elkaar snijdende normalen aan een ellipsoïde en een hyperboloïde.
Hij bleef daarna wiskundig actief en liet verscheidene publicaties het licht zien over algebraïsche meetkunde van vlakke krommen, die bijna alle verschenen in de Proceedings van de KNAW. Op 40-jarige leeftijd werd hij, in 1916, benoemd tot hoogleraar te Leiden als opvolger van Zeeman.
Hij stond bekend als een voortreffelijk docent, werd in 1926 tot lid van de KNAW gekozen en in 1933 tot lid van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. Hij was een aantal malen rector manificus van de Leidse Universiteit, eerst in 1934-1935 en daarna, onder oorlogsomstandigheden, van 1941 tot 1943 toen de universiteit van Leiden werd gesloten na een massaal docentenontslag. Na de oorlog was hij wederom rector magnificus waarna hij in 1946 op 70-jarige leeftijd met emeritaat ging.
Hij stond bekend als een sterk schaker, zat jarenlang aan het eerste bord van het Leidsche Schaakgenootschap. Hij overleed op de gezegende leeftijd van 98 jaar op 19 september 1974 in Oegstgeest. Hij was gehuwd met een lerares die hij in Deventer had leren kennen. Dat huwelijk bleef kinderloos.
Uit:
Leidse hoogleraren Wiskunde 1575-1975
Door Gerrit van Dijk
