Uitgelichte vensters:

Hoeden af voor Foeke Sjoerds.   Bij het afscheid, na 67 jaar, van de Foeke Sjoerds Skoalle.   Er waren eens twee schoolbesturen die verwoede pogingen deden om een nieuw eigentijds schoolgebouw te realiseren. Het waren een lagere school uit Nijewier voor vervanging van hun oude schoolgebouw en de semi-permanente Foeke Sjoerds Skoalle uit Easternijtsjerk. Op een vrolijk zonnige dag (met weinig wind) kreeg het bestuur van de FSS hoog bezoek uit Den Haag: mevrouw Romanevsky. Om de, in onze ogen, aftandse school kritisch te bekijken en met tromgeroffel een nieuwe school aan te bevelen. Immers, semi-permanent betekende 25 jaar en de FSS stond er al 34 jaar. Na een begroeting in de bestuurskamer, waar alle aanwezige bestuursleden aan haar werden voorgesteld, gaf ze een korte uiteenzetting van de reden van haar komst. Wij wezen mevrouw Romanevsky op het semi-permanente karakter van de school en het groeiende aantal leerlingen en de krappe huisvesting, met name als kleuterschool en lagere school binnenkort samen zouden gaan als basisschool. Hierna gingen we met de schoolleider en mevrouw Romanevsky voorop het schoolgebouw buitenom inspecteren. ‘Wat ik zo leuk vind aan dit schoolgebouw,’ zei ze, ‘is dat mooie strakke dak. Al die nieuwbouwscholen hebben ‘hoeden’ op, maar geen daken. Wat past dit gebouw prachtig bij al die huizen hier.’ Dit voelde voor ons alsof een regenbui over ons was uitgestort. In de school werd nog een rondgang gehouden. We kwamen weer samen in de bestuurskamer. Voor iemand wat kon zeggen, wist onze kordate secretaresse ons op een joviale manier van koffie te voorzien. Ook onze huishoudelijk verzorger, bescheiden als altijd, wist er handig op in te spelen door ons van melk en suiker te voorzien. Mevrouw Romanevsky kreeg zelfs twee lepeltjes suiker. Ze roerde glimlachend de koffie op smaak. Nam een slok, keek ons vrolijk aan en vroeg: ‘Mag ik de situatie om een nieuwe school te bouwen uitleggen?’ ‘Jazeker,’ zei de schoolleider, ‘wij wachten met spanning op uw conclusies, het woord is aan u.’ Een lichte klank van toorn lag in zijn stem verscholen, alleen opmerkzame bestuursleden merkten het op. Iemand van elders had deze gave van opmerken niet. De schoolleider zag de bui al hangen. ‘Gisteren,’ zo begon ze, ‘hebben we in Rotterdam een omgebouwd oud herenhuis tot basisschool geopend. De kinderen moeten in de pauzes op straat spelen. Dus altijd opletten geblazen. Hier hebben we een groot plein beschermd door hekwerk. Daarnaast is er nog een grasveld, een utopie voor veel scholen, waar de kinderen bij droog weer zich op kunnen uitleven. Wat kunnen de kindern hier een creativiteit ontplooien! Er is genoeg ruimte om naast de verbouw van de oude school, nieuwbouw te creëren. Dat lijkt me duidelijk en iedereen zal dit begrijpen.’ ‘Nee...!’ zei de voorzitter. Even was er geroezemoes onder de bestuursleden. Iedereen begreep dat de voorzitter begreep (dat hij niet begreep), waarom er niet een geheel nieuwe school gebouwd kon worden. Mevrouw Romanevsky dronk haar zoete koffie op als smeerolie voor het volgende gesprek in Nijewier. Zo vlot ze was gekomen, zo vlot vertrok ze naar Nijewier, met het besluit uit Den Haag op zak om dáár wél een nieuwe school te bouwen, naar onze stellige overtuiging. We hadden allang door dat haar visie en besluit in Den Haag al voorgekookt was. Zaak was om nu maar zo vlot mogelijk ons schoolgebouw aan te pakken. Er is dan ook zo praktisch en efficiënt mogelijk met het toegewezen geld en de ruimte een eigentijdse school gerealiseerd.  En nu...? Het kan verkeren, zei Brederode reeds. 40 jaar later gaan de bovengenoemde twee scholen samen een nieuw schoolgebouw in Easternijtsjerk(?) bouwen, met een nieuwe naam ‘WRÂLDWIZER’.Sa, no binne wy wer hiel wat wizer wurden...! Tekst:Gerrit L. Elzinga (voorzitter schoolbestuur 1983 - 1986)

Nadat de nieuwe school in maart 1951 officieel geopend was, kwamen eerst  de personeelsleden op een deftige statiefoto.  Vlnr: Bauke Folkertsma, Djoke Ypma, Sietse Wiersma, Boate Hazenberg.  Maar ook alle kinderen die de school bezochten werden gekiekt. Niet zoals nu te doen gebruikelijk per klas (of groep), maar op alfabet van de familienaam. Zo kwamen broertjes en zusjes dus met elkaar op de foto.  Zouden de kinderen in 2023 ook allemaal op de foto zijn gekomen bij het in gebruik nemen van de Wrâldwizer?  Hieronder alle namen van de kinderen (voor zover bekend!), maar bij de foto's onderaan zijn ook erfgoedmarkers te vinden waarop de namen van de kinderen gemakkelijk gevonden kunnen worden. Helaas niet altijd gelukt, dus uitkijken !! Hier de kinderen met de achternamen A tot en met C.   Voor: Melle Blom, Tine de Beer, Nannie de Beer, Minne de Beer, Marijke Berga, Catharina Blom, Sjoerdje Boersma, Gerrit de Beer, Tetje Cuperus, Alie Cuperus, Ada Dekker, Dieuwke de Beer, Siep Bijland, Durk Bergema, Geert Braaksma. Tweede rij: Reinder Boersma, Sjoerd Blom, Fré Boersma, Pietje Bergema, Martje Cuperus, Trijntje Cuperus, Louwina Cuperus, Marie Dekker, Eppie Cuperus, Jikke Cuperus. Derde rij: Hoofdmeester Sietse Wiersma, Klaas Cuperus, Baafke Cuperus, Jikke Cuperus, Sietske de Beer, Reinou Boersma, Jikke Bosscha, Wiep Bijland, Sietse Blom, Jan Bijland. Achter: Onderwijzer Bote Hazenberg, Freerk Brouwer, Rienk Blom, de onderwijzers Djoke Ypma (met bril) en Bauke Folkertsma. De tweede de foto betreft de kinderen met een familienaam beginnende met D tot en met J. (niet altijd gelukt?). Voor: Anna Heeringa, Eelkje Dorhout, Antje Heeringa, Aafke Dorhout, Annie Holwerda, Durk de Graaf, Aaltje Dijkstra, Klaas Dijkstra, Wietse Dijkstra, Ytje Dijkstra, Klaas Dijkstra, Ypie Dijkstra, Jantje de Jager, Jantje Heeringa, Hottie Heeringa, Jelle de Graaf, Jan Faber, Hendrik Elzinga. Tweede rij: Geesje Dijkstra, Saakje Dijkstra, Jentje Faber, Einte Faber, Pieter Faber, Lieuwe Elzinga, Geert de Graaf, Ype Heeringa, Egbert de Jager, Jan Hoekstra, Theunis Faber, Jacob Elzinga, Goffe Elzinga, Nutte Dijkstra. Derde rij: Hoofdmeester Sietse Wiersma, Siebe Dorhout, Durk Heeringa, Jan Holwerda, Gaatske de Jager, Baukje Holwerda, Jelske Heeringa, onderwijzer Bauke Folkertsma.  Achter: onderwijzer Djoke Ypma.  De derde foto betreft de kinderen met de letters J tot S.  Voor vlnr:  Age de Jong, Gerrit Kingma, Sieger Kingma, Sjoerd Postma, Jacob Kingma, Pope Meinsma, Jikke Kingma, Sjoukje de Jong, Tietje Jousma, Ineke Sonnema, Hiltje van der Lei, Griet Jongeling, Klaas Poutsma, Piet Soepboer. Tweede rij:  Froukje Seepma, Annie de Jong, Jantje Soepboer, Griet Kingma, Ate Kingma, Sjoerd Nieuwland, Harm Roozendal, Tjitske de Jong, Jan Jousma, Tine Soepboer, Reinder Jousma, Aant Soepboer, Jelle Jousma, Stijntje Soepboer. Derde rij:  Hoofd der School Sietse Wiersma, Sieger Roozendal, Jacob Soepboer, Fintje Postma, Griet Kingma, Jacob Kingma, Griet Kingma, Djoke van der Lei, Geertje de Jong. Achter: De onderwijzers Boate Hazenberg en Djoke Ypma. Op de laatste foto staan de kinderen met de letters S tot Z. (niet helemaal zeker!)  Voor: Piet G. Sijtsma, Meint Sijtsma, Wieb Torensma, Douwe P. Tilkema, Bartele Wiersma, Gerrit Tilkema, Hannie Visser, Jitske Wiersma ?, Jeltje de Vries, Pietje L. Weidenaar, Joukje Terpstra, Eabele S. Weidenaar, Jentje L. Weidenaar, Ealse J. Weidenaar. Achter: Tsjikke Tilkema, Annie Tilkema, Baafke S. Weidenaar, Siepie de Vries, Ruurd Sijtsma, Hennie van der Veen, Minkes Visser, Akke Walda, Aukje Sijtsma, Tietje Tilkema, Halbertje Sijtsma, Anneke Talsma, Tetje S. Weidenaar, Sjoerd de Vries, Hedzer Wiersma, Sjoerd R. de Vries, Douwe P. Tilkema, Dirk L. Weidenaar, Durk van der Veen, Jaap Torensma, Ruurd Torensma.

In juli 1865 werd een vereniging in ons dorp opgericht om te komen tot een christelijke school. Deze christelijke school werd op 3 maart 1868 geopend. De feestelijke opening vond plaats in een schuur, omdat het schoolgebouw zelf nog niet klaar was. Omdat ook kinderen uit de ons omringende dorpen, waar nog geen christelijke school opgericht was, naar de school in Easternijtsjerk gingen, liep het aantal leerlingen op tot tweehonderd. In 1890 kreeg de Doleantie zijn beslag en vele hervormde ouders stuurden hun kinderen niet meer naar de christelijke school, daar vrijwel het gehele bestuur der school met de Doleantie was overgegaan. Pas in 1910 stapten beide kerkelijke richtingen op schoolgebied weer bij elkaar. Intussen was de éénklassige school aan de Langgrousterwei te klein geworden. Het werd afgebroken, men gaf in de tussentijd les in het gereformeerde kerkgebouw, en in 1902 werd het nieuwe schoolgebouw geopend. Was het oude gebouw van 1868 éénklassig, het gebouw van 1902 was drieklassig. In 1950 werd een nieuw schoolgebouw betrokken, welke school voor het eerst de naam "Foeke Sjoerds Skoalle" droeg. Deze naam is een eerbetoon aan de schoenmaker/schoolmeester/geschiedenisschrijver Foeke Sjoerds die van 1742-1770 schoolmeester én historieschrijver van ons dorp was. Het schoolgebouw van 1950, aanvankelijk vierklassig, werd in 1953 uitgebreid met nog een lokaal. Helaas werd dat lokaal maar één jaar door een klas gebruikt. Door de destijds op handen zijnde emigratiegolf slonk het leerlingenaantal dusdanig dat de vijfde leerkracht kwam te vervallen. Het ‘Lege Lokaal’ werd daarna gebruikt voor de handwerkles voor de meisjes, handenarbeid, bibliotheek enz. In 1980 zijn de verenigingen van de Kleuter School en de Lagere School opgegaan in één nieuwe vereniging, namelijk: Vereniging tot Bevordering van Christelijk Nationaal Basisonderwijs te Oosternijkerk. Op 1 augustus 1985 vond overal in het land en dus ook in Easternijtsjerk de integratie plaats van kleuteronderwijs en lager onderwijs. De ‘nieuwe’ school voor 4 tot 12 jarigen heet dan: Foeke Sjoerds Skoalle voor Christelijk Nationaal Basisonderwijs. In ditzelfde jaar 1985 hoopte het schoolbestuur toestemming te verkrijgen voor het bouwen van een nieuw schoolgebouw omdat het gebouw in 1950 semi-permanent was, hetgeen betekende dat het gebouw na 25 jaar vervangen moest worden. De school werd echter niet afgebroken, maar er vond wel een ingrijpende verbouwing en uitbreiding plaats. Zo werd de school aangepast aan de eisen die destijds in het onderwijs golden. Met deze verbouw werd in het najaar van 1985 begonnen. Tijdens deze periode kon het schoolgebouw niet worden gebruikt. De vier (combinatie)klassen vonden een plaats in het oude kleuter-schoolgebouw, het lokaal van de Hervormde Gemeente en in dorpshuis "De Terp". In juni 1986 is de verbouw voltooid, terwijl de vernieuwde school in augustus feestelijk geopend wordt. De naam "Blier Begjin" verdwijnt en kleuters en lagere school-kinderen komen voorgoed onder één dak. Op 1 januari 1996 zijn in het kader van de bestuurlijke schaalvergroting 13 besturen en 17 scholen in de gemeente Dongeradeel opgegaan in één nieuwe vereniging. Ook de school in Easternijtsjerk trad toe tot deze vereniging.Mei 2002 ondergaat de school opnieuw een ingrijpende verbouwing, waarbij het specifieke uiterlijk prachtig bewaard blijft, eigenlijk hersteld wordt. Een uitbreiding waarbij de school in oppervlakte bijna twee keer zo groot wordt. Naast het, zo lang gewenste 5e leslokaal, krijgen de peuters van peuterspeelzaal ‘De Bernejister’, die jaren in Hervormd Lokaal en dorpshuis ‘De Terp’ verbleven, een plek in dit gebouw. Op 9 mei 2003 hebben de kinderen van de school en van peuterspeelzaal ‘De Bernejister’ de vernieuwde Foeke Sjoerds Skoalle feestelijk geopend. Als eerste school in de gemeente iwerd de school een onderwijsvoorziening voor kinderen van 2½ t/m 12 jaar.Door de sluiting van de school in Nes kreeg de school in 2006 een extra aantal leerlingen en door de aanhoudende groei van eigen leerlingen kon in de loop van 2006 een extra lokaal worden aangebouwd. Later in gebruik als 6e leslokaal maar bedoelt als tweede lokaal voor de groepen 1 en 2. Het werd in januari 2007 in gebruik genomen. Nadat ook de school in Nijewier moest sluiten (de meeste kinderen uit Nijewier gingen naar Easternijtsjerk), werd het leerlingenaantal dusdanig dat er hoognodig een volledig nieuwe school gebouwd moest worden. In 2022 werd het aloude gebouw van de Foeke Sjoerds Skoalle gesloopt, 72 jaar had het dienst gedaan. Tijdens de bouw van de nieuwe school, de Wrâldwizer genaamd, vonden de kinderen een plekje in Dorpshuis De Terp, in containergebouwen en in het schoolgebouw van Nijewier. 



Nomineer een onderwerp voor deze dorpscanon